Czytelniku,
Słowem konstytucja określano akty prawne sejmowe w I
Rzeczypospolitej.
Przecież wystarczy zajrzeć do:
https://books.google.pl/books?id=rN1lAAAAcAAJ&pg=PA601&lpg=PA601&dq=MATERIA+STATUS&source=bl&ots=ffkpdNM4Bb&sig=ACfU3U1wxImWru3IK2itXfFakG-ODugXVA&hl=pl&sa=X&ved=2ahUKEwiVqoTwoPzhAhUqAhAIHWViBUU4ChDoATAEegQIBxAB#v=onepage&q&f=true
PRAWA KONSTYTUCYJE Y PRZYWILEIE KRÓLESTWA POLSKIEGO I
WIELKIEGO XSIĘSTWA LITEWSKIEGO I WSZYSTKICH PROWINCYI NALEZĄCYCH NA WALNYCH
SEYMACH KORONNYCH OD SEYMU WIŚLICKIEGO ROKU PAŃSKIEGO 1347 AZ DO OSTATNIEGO SEYMU UCHWALONE W WARSZAWIE
wydanej Drukarni J. K. Mci y Rzeczypospolitej u Xsięży
Scholarum Piarum, Roku Pańskiego 1782
Więc w samej już nazwie to już jest manipulacja, która po
dziś dzień pokutuje.
Pompowanie takiej propagandy przykryło rzecz, która powinna
być obchodzona, a mianowicie PRAWA KARDYNALNE.
Pomijamy tutaj okoliczności polityczne,
Prawa kardynalne 1768.
Podstawę
ustroju stanowiły prawa kardynalne „wieczyście trwały i odmienne nigdy być nie
mające” w czym nawiązywano do artykułów henrykowskich Wyodrębniono drugi rodzaj spraw- materia
status, które mogły być zmieniane per unanimitatem ( jednomyślnie ) na Sejmach
wolnych.
PRAWA KARDYNALNE
· ( 1 ) [ Stany
sejmujące ] Istnieją trzy stany sejmujące: Izba Poselska ( Rycerskie ) , Senat
( Senatorowie ), Król. Wszystkie one muszą wyrazić zgodę na alienację, zastaw,
sprzedaż lub zamianę posiadłości Rzeczpospolitej, królewszczyzn, dóbr
duchownych i świeckich. Jednakże w wypadku bezkrólewia istnieją dwa stany
sejmujące: Izba Poselska, Senat. Jednomyślnością głosów stanowią one in materia
status ( w materiach stanu ) a zasadą większości głosów w materiach
ekonomicznych i regulowaniu kwestii dotyczących elekcji.
· ( 2) [ Religia
] Religią panującą jest religia rzymskokatolicka.
· ( 3 ) [
Konsekwencje zmiany wiary ] Przejście z wiary katolickiej na jakąkolwiek inną (
apostazja ) jest uważane za czyn kryminalny, zagrożony karą wygnania. Jednakże
wszystkie osoby, które dotychczas wyznawały inną religię niż katolicka, nie
ponoszą żadnych konsekwencji.
· ( 4 ) [ Król ]
Król Polski musi być katolikiem z urodzenia albo powołania. Kto promuje
innowierczego kandydata na tron polski, uznany jest za wroga ojczyzny i podlega
karze banicji. Królowa Polski musi być katoliczką, a jeśli nią nie jest, nie
może być koronowana.
· ( 5 ) [ Wolna
elekcja ] Króla wybiera szlachta na zasadzie wolnej elekcji, jednomyślnie.
Sukcesja do tronu polskiego jest niedopuszczalna pod żadnym pretekstem i w
żadnym czasie.
· ( 6 ) [
Nieminem captivabimus nisi iure victim ] Żaden osiadły szlachcic nie może być
aresztowany bez wyroku sądowego, tak jak stanowił to przywilej jedlneńsko-
krakowski 1413. Jednakże nie dotyczy to szlachcica złapanego na zabójstwie na
gorącym uczynku, pojmanego, którego czyn nie miał miejsce wcześniej niż rok i 6
niedziel, rozbójników, złapanych na kradzieży, złodziei na drogach i domów. Kto
takiego szlachcica zabije w obronie koniecznej, nie będzie karany.
· { 7 ) [ Urzędy
] Urzędy, godności duchowe oraz świeckie nadane legalnie przez Króla są
dożywotnie. Jeżeli jednak napłynie usprawiedliwiona skarga, to sejm walny
rozstrzygnie o pozbawieniu funkcji.
· ( 8 ) [ Prawa i
przywileje ] Prawa i przywileje nadane prowincjom Rzeczpospolitej i służące ich
mieszkańcom są nienaruszalne. Zgodność aktów prawnych z prawem kontroluje
Kanclerz pod obowiązkiem przysięgi. Wszystkie przywileje, które nie znajdują
się w aktach, mają zostać w ciągu roku opublikowane do Metryk Koronnych w
Koronie Litewskiej w Wielkim Księstwie Litewskim w Wilnie pod rygorem
nieważności. W przypadku zaginięcia oryginału przywileju, dopuszcza się
możliwość wydania duplikatu.
· ( 9 ) [ Unia ]
Terytorium Rzeczpospolitej jest integralne i niepodzielne.
· ( 10 ) [ Lenna
] Rzeczpospolita posada na zawsze prawa do lenn, które do niej należą.
· ( 11 ) [
Równość ] Każdy szlachcic posiada równe prawo do dziedzictwa dóbr ziemskich,
honorów, godności senatorskich, marszałkowskich i urzędów duchownych,
świeckich, przywilejów na Starostwa Grodowe i nie Grodowe. Równości tej nie
umniejszają żadne tytuły.
· ( 12 ) [
Dysydenci ] Protestanci i prawosławni w Rzeczpospolitej stanu szlacheckiego
posiadają prawa polityczne zgodnie z aktem pierwszym osobnym. W wypadku
zawarcia małżeństwa pomiędzy różnowiercami, gdy nie ma umowy co do religii
dziecka, religią syna jest religia ojca, a religią córki religia matki. Do
rozstrzygania sporów pomiędzy różnowiercami powołany jest sąd apelacyjny
mieszany. W jego skład wchodzi połowa katolików i połowa innowierców. Mianuje
ich Król.
· ( 13, 14, 15,
16 ) [ Lenna ] Województwa i miasta ziem pruskich, województwo inflanckie ,
Księstwo Kurlandii i Semigalii oraz Powiat Piltyński są nierozerwalnie związane
stosunkiem lennym z Rzeczpospolitą.
· ( 17 ) [
Liberum veto ] Liberum veto na sejmach wolnych w sprawach stany jest zachowane.
Kontradycja może być składana ustnie albo pisemnie.
· ( 18 ) [ Ius
emphyteusis ] Każdy szlachcic ma prawo wieczystej dzierżawy na dobrach
królewskich za konfirmacją królewską oraz na dobrach duchownych za zgodą
duchowieństwa oraz na dobrach szlacheckich za wolą dziedzica. Prawo to może być
przyznane także cudzoziemcom, mieszczanom i rolnikom. Propinacja po miejscach
oddanych w dzierżawę wieczystą należy do panów zwierzchnich gruntów
· ( 19 ) [ Władza
nad chłopstwem ] Szlachcic ma zwierzchnictwo gruntowe i własności nad dobrami
ziemskimi, dziedzicznymi i poddanymi. Jednakże szlachcic nie może bezkarnie
zabić poddanego. W takim wypadku zostanie oddany pod Sąd Ziemski lub Sąd
Grodzki.
· ( 20 ) [
Zabójstwo chłopa ] Nikt nie może swawolnie, zuchwale, rozmyślnie i dobrowolnie
dla okupu pieniężnego dopuszczać się zabójstwa. Jeżeli szlachcic złośliwie i
nieprzypadkowo, ale dobrowolnie zabije, nie płaci główszczyzny jego panu, lecz
podlega karze śmierci.
· ( 21 ) [ Prawo
oporu ] W przypadku złamania przez króla Praw Kardynalnych lub Paktów
Conventów, szlachcie przysługuje prawo oporu wobec niego. Będzie on sądzony i
karany zgodnie z konstytucją 1609.
· ( 22 ) [
Własność ] Dobra i posesje szlacheckie są nienaruszalne, chyba że konieczności
ich naruszenia dowiedzie płynne prawo królewskie.
· ( 23 ) [ Prawo
kaduka ] Jeżeli cudzoziemiec pozostawi po sobie majątek bezdzietnie, bez
testamentu należące do praw królewskich to dobro to jest nienaruszalne.
Jednakże sukcesorowie mogą dochodzić z
niego dziesiątej części w naturze lub pieniądzach. Jeżeli ktoś w ciągu 3 lat od
śmierci cudzoziemca zgłosi się jako dziedzic i udowodni pokrewieństwo, to
będzie miał prawo do dziedziczenia. Konieczne jest przeprowadzenie spisu
inwentarza. Jeśli w ciągu trzech lat
nikt się nie zgłosi, majątek przejdzie na skarb królewski.
· ( 24 ) [
Zwoływanie sejmów ] Sejm ordynaryjny może obradować co najwyżej 6 tygodnie, a
ekstraordynaryjny 2 tygodnie. Nie może być on przedłużony ani limitowany bez
jednomyślnej uchwały sejmu.
MATERIA STATUS
· ( 1 ) [ Podatki
] Nie wolno na sejmie walnym bez jednomyślnego zezwolenia stanów sejmujących
nakładać nowych podatków.
· ( 2 ) [ Wojsko
] Ani zwiększać liczby wojska,
· ( 3 ) [ Sojusze
] Ani zawierać sojuszy, konwencji, umów handlowych,
· ( 4 ) [ Wojna,
Pokój ] Ani wypowiadać wojny i zawierać pokoju,
· ( 5 ) [
Indygenat ] Ani nadawać indygenatu, kto go otrzyma, musi udowodnić szlachectwo
od dziadka.
· ( 6 ) [ Skarb ]
Ani zmieniać kursu waluty, jej ilości w obiegu, uznawać monet zagranicznych
· ( 7 ) [
Administracja ] Ani zmieniać władzy i prerogatyw Ministrów, nadawać urzędów
sądowych, kreować nowych urzędów koronnych, litewskich, wojewódzkich,
powiatowych,
· ( 8 ) [ Obrady
Sejmu ] Ani zmieniać porządku obrad.
· ( 9 ) [
Kompetencje sądów ] Ani zmieniać kompetencji jurysdykcji, ważności dekretów,
prerogatyw Trybunałów i mocy dekretów w Trybunale Wielkiego Księstwa
Litewskiego,
· ( 10 ) [
Senatus consilium ] Ani zmieniać mocy i prerogatyw Senatus Consilium
· ( 11 ) [ Ziemie
dla następców ] Ani kupować Królowi dóbr i posesji w Rzeczpospolitej dla swych
sukcesorów
· ( 12 ) [
Pospolite ruszenie ] Ani zwoływać pospolitego ruszenia,
· ( 13 ) [
Egzekucja ] Ani bezprawnie zajeżdżać jakiejkolwiek natury dobra pod rygorem
upadnięcia pretensji, w której ten zajazd był uczyniony. O sprawach
nieruchomości decyduje sąd.
Nie konstytucja jest ważne a nasze prawa kardynalne.
Dzisiaj
( 1 ) [ Podatki ] Nie wolno na sejmie walnym bez
jednomyślnego zezwolenia stanów sejmujących nakładać nowych podatków.
Prawo jest złamane.
( 6 ) [ Skarb ] Ani zmieniać kursu waluty, jej ilości w
obiegu, uznawać monet zagranicznych
Prawo jest złamane
( 9 ) [ Kompetencje
sądów ] Ani zmieniać kompetencji jurysdykcji, ważności dekretów,
Prawo jest złamane
itd
Tak powinniśmy patrzeć na nasz kraj.